Faqe kryesore arrow Arkivi i artikujve arrow Bota arrow A ka sot demokraci Greqia?
A ka sot demokraci Greqia? PDF Print E-mail
05 Dhjetor 2007
Isuf B.Bajrami

“S’ka komb tjetër të jetë marrë nëpër këmbë kaq pamëshirshëm nga shtetet fqinjë”
Lord Byron


Një nga çështjet për të cilat nuk është folur e nuk po flitet është: Sa e ka dëmtuar copëtimi i 1913-ës edhe pjesën që ka mbetur gjoja e lirë brenda kufijve të shtetit ekzistues shqiptar? A është me të vërtetë e lirë kjo pjesë e kombit ? Nuk është fjala se duhet vetëm për t’i ditur këto gjëra, por për ta realizuar një lëvizje sa më të gjallë kombëtare. Duhet të buçasin të gjitha mjetet e informimit, duhet të botohen studime dhe libra, për t’i pohuar shkencërisht të vërtetat që na janë mohuar e po na mohohen aq padrejtësisht. Problemi kryesor më i ngutshmi është që duhet ta dimë dhe t’i tregojmë me hollësi vetes dhe botës se sa e si janë tejdëmtuar Shqipëria dhe shqiptarët nga ndarjet dhe vendosjet e kufijve të dhunshëm mes neve. Zhgënjimi i madh ndaj fqinjëve, për tërë atë gjak që derdhën shqiptarët në altarin e lirisë së tyre, të bën të rikujtosh gjithnjë fjalët e Bajronit për Shqipërinë: “S’ka komb tjetër të jetë marrë nëpër këmbë kaq pamëshirshëm nga shtetet fqinjë”. (”Correspondence de Lord Byron”, Paris, 1825).


Ku janë trojet autoktone të shqiptarëve? Cilat janë trojet e vërteta shqiptare? Autorë të ndryshëm dhe specialistë të gjeografisë kane shpjeguar me të dhënat e tyre për madhësinë e trojeve shqiptare. Sami Frashri thoshte se: “Shqipëria ka një sipërfaqe prej 70000 km2 ( Sami Frashri, ”Dheshkronja”, Bukuresht, 1886). Studiuesi francez L. Uelavitch thotë se: ’’Madhësia e sipërfaqes së Shqipërisë është 75000 km2’’ (L. Uelavitch,”L’Albania”, Paris, 1902). Studiuesi tjetër shqiptar T. Selenica na jep një “sipërfaqe të Shqipërisë prej 80000 km2” ( T. Selenica, ”Shqipëria në vitet 1927”,  ”Nezioni geografiche sul Albania”, Roma, 1902, fq.5).

Ndërsa kufijtë e vërtetë etnik të Shqipërisë, ashtu siç na i përshkruan edhe kjo Hartë, janë:

Brenda këtyre kufijve ndodhet Shqipëria, e cila shtrihet në jug - perëndim të siujdhesës Ballkanike, mbi brigjet detare të Adriatikut dhe të detit Jon. (”Kosova” (OSHAPK.), Tiranë nr. 20, 8 dhjetor 1991, fq.1). Me luftërat Ballkanike dhe Konferencën e Londrës më 1913 u plotësuan ëndrrat e shteteve fqinje, Greqisë, Serbisë dhe Malit të Zi dhe u vendos kufiri i sotëm që përmbledh më pak se gjysmën e Shqipërisë së vërtetë. ( Dr. Muhamet Pirraku, ”Ripushtimi jugosllav i Kosovës”, fq.7). Shqipëria etnike para ardhjes së turqve në Ballkan zinte një sipërfaqe prej rreth 110000 km2 ( Dr. Muhamet Pirraku, ”Kultura kombëtare Shqiptare deri në Lidhjen e Prizrenit”, Prishtinë 1979, fq.11-20). Në periudhën e pavarësimit të shteteve të Serbisë, Malit të Zi dhe Greqisë, Turqia u ‘’fali’’ këtyre shteteve rreth 5000 km2 të tokës Shqiptare. (”Dielli”, nr.21/27, 1979). Pas luftës së vitit 1876 - 1877 me Rusinë, Turqia i dhuroi në interes të popujve ortodoksë të Ballkanit rreth 25500 km2 të tokave Shqiptare. ( Mr. Kolë Krasniqi,”Roli i fesë në ruajtjen e identitetit dhe të harmonisë kombëtare te shqiptarët”, Vjenë 1996, fq. 56-58). Në fund të shekullit XIX Dheu i Shqipërisë etnike do të tkurrej në 80000 km2 me 2.5 milion banorë, ( Ahmet Hamiti, ”Çështja shqiptare”, Koha, nr.14/1991, fq. 26), ndërsa Konferenca e Paqes që u mbajt në Versaje më 1919 - 1920 do të pranonte se dherat shqiptare në vitet 1912-1913 zinin një sipërfaqe prej 90270 km2 me rreth 3 milion banorë. (Liman Rushiti, ”Stradanja albanskog Naroda na Kosovu “,1912-1918, Zagreb 1991, fq. 24). Përkundër këtyre pohimeve kjo Konferencë lejoi vendimet e Traktatit Paqësor të Londrës (1913) duke shkëputur nga trungu etnik shqiptar rreth 80000 km2 që iu shpërndau shteteve fqinje, kështu që Shqipërisë i mbetën vetëm rreth 28700 km2. (Dr. Muhamet Pirraku, ”Kultura kombëtare Shqiptare deri në Lidhjen e Prizrenit”, Prishtinë 1979, fq.6). Ndërsa sipas Vjetarit Shtetëror Statistikor të Shqipërisë sipërfaqja në km2 e Shtetit Shqiptar është 28748 km2. ( Vjetari Statistikor i Shqipërisë,1991, fq.12).

“O GAR THANATOS SOU ZOI MOU ! Thonë grekërit, që në gjuhën shqipe donë të thotë: ’’ VDEKJA JOTE, RRITJA IME !’’. Fatkeqësi dhe fyerje për shqiptarët dhe Shqipërinë, për sakrificat që bëri për fqinjët . Më vonë ndodhi ajo që e thoshte Noli i madh: ’’Ata që u çliruan me gjakun e mundimet tona janë armiqtë më të këqinjtë tanë.’’( ”Kombi”, nr. 8,9,10, fq. 4).

Pas revolucionit francez, filloi një epokë e re. Me likuidimin e copëtimit feudal lindën tërësitë kombëtare. Një ndër shtetet që lindën pas kësaj periudhe është Greqia (1831), e cila u garantoi shtetasve të saj liritë civile, politike në masë të barabartë. Klauzola të tilla u përcaktuan me Traktatin e Londrës më 1829, , të Parisit 1856, të Berlinit 1878, që janë quajtur traktate ‘’Minoritare’’. (”Çamëria”,nr.19 (38), fq.3 , Dhjetor 1992). Deri më 1914 ishin bërë jo më pak se 30 traktate të tilla ndërkombëtare. Pukëvili shkruan: ’’Çamët jetojnë në jug të lumit Kalama. Distrikti i tyre shkon deri në Janinë. Vendbanimet e tyre kryesore janë: Suli, Paramithia, Luarati, Margariti, Parga dhe Agjia’’(Pukëvili, ”Reise durch grecheuland”, Hamburg 1824) . Çamëria, pra, është një zonë e banuar nga popullsia autoktone shqiptare. Ajo e cila e përbënte pjesën kryesore të pakicës kombëtare shqiptare në Greqi, në një sipërfaqe me 1950 km2, u çlirua nga pushtimi turk më 1912, në të njëjtën kohë si e gjithë Shqipëria.

Kongresi i Berlinit (1878), Konferenca e Londrës (1913) e më pas Konferenca e Firences që përcaktuan kufijtë e pjesës jugore dhe juglindore të Shqipërisë, vendosën që kjo trevë shqiptare të kalonte nën sundimin grek. Ajo përfshinte 189 qytete dhe fshatra me një popullsi sipas regjistrimit turk të vitit 1908 mbi 72.000 banorë. Pas caktimit të kufirit shqiptaro – grek nga Protokolli Firences, Fuqitë e Mëdha i kërkuan Greqisë të tërhiqte trupat e pushtimit brenda një muaji nga Shqipëria e Jugut. Por personalitetet politike reaksionare greke me E. Venizellosin, i njohur si antishqiptar i tërbuar, penguan tërheqjen e forcave greke dhe manipuluan organizatën ‘’Autonomiste të Vorio - Epirit’’( HPSh., pjesa e dytë, fq. 401), e cila me një terror të egër vërsulej kundër shqiptarëve që kërkonin bashkimin e Atdheut të tyre.

Më 02.03.1914, ministri i Greqisë J. K. Zografos bëri luftë për aneksimin e Shqipërisë së Jugut. Ai u bë edhe kryeministër i të ashtuquajturit ‘’Vorio - Epir’’ me qendër në Gjirokastër. Por kjo ‘’zonë e Autonomisë së Vorio - Epirit’’ nuk e pati jetën e gjatë se iu kundërvunë forcat e qeverisë së Vlorës. Rezistenca e popullit të kësaj zone të udhëhequra nga luftëtarët Muharrem Rushiti, Alush Taka, etj., i shpartalluan forcat greke. Në vitet e mëvonshme 1923 - 1924 u ndoq politika e gjenocidit, dëbimit të popullsisë shqiptare me anë të kombinimit të detyrueshëm me popullsinë greke. Po ashtu u organizuan çeta të cilat bënin terror të paparë, u bënë shpronësimet arbitrare, u vunë sanksionet në ekonomi e bashkë me to inkurajuan e nxitën edhe përçarjen fetare midis shqiptarëve. Para këtyre veprimeve çnjerëzore që përbëjnë krime të rënda qëndrojnë deklaratat demagogjike të Greqisë për gjoja kujdesin dhe interesimin që ajo tregon për pakicat kombëtare që jetojnë në territorin e saj. Për shembull në Traktatin e Konstantinopojës 1881, pasi mori provincën e Thesalisë dhe një pjesë të Epirit, u zotua se do të mbrojë pakicat kombëtare. Artikulli i tretë i traktatit thotë: “Jeta, pasuria, nderi, feja dhe veprimtaria e këtyre zonave të dhëna Greqisë dhe që do të mbeten nën administratën greke duhet të respektohen me kujdes. Ata do të gëzojnë të njëjtat të drejta politike dhe qytetare si dhe shtetasit grekë’’.(Rasim Bedo,”Çamëria”,nr.19 (38), fq.3 , Dhjetor 1992)

Në përfundim të Luftës së Parë Botërore Greqia nënshkruan në Servë më 10.08.1920 Traktatin për mbrojtjen e të drejtave të gjuhës e të fesë të minoriteteve. Pas dështimit të fushatës ushtarake greke në Azinë e Vogël, Greqia u detyrua të nënshkruaj më 30.01.1923 në Lozanë një Konventë për shkëmbimin e detyrueshëm të shtetasve turq me origjinë greke që jetojnë në Azinë e Vogël me shtetasit grekë të kombësisë turke që jetojnë në Thrakinë lindore. Për të mbikëqyrur shkëmbimin sipas konventës u caktua një komision të përbërë nga katër anëtarë turq, katër anëtarë grekë dhe tre anëtar të zgjedhur nga Këshilli i Lidhjes së Kombeve midis shtetasve që nuk kishin marrë pjesë në Luftën e Parë Botërore. Këta u emëruan më 17 shtator 1923: një danez, një spanjoll dhe një suedez. Ndërkaq qeveria greke vazhdoi fushatën e saj të shpifjeve kundër Shqipërisë edhe pse kishte deklaruar se nuk do të përfshinte shqiptarët e Çamërisë në shkëmbimin e popullsisë turke. Sigurime të tilla ishin dhënë edhe nga përfaqësuesi i Greqisë në Tiranë. Por për pabesinë dhe mungesë korrektësie grekërit përmenden që nga kohërat e vjetra. Aleksandri i Madh për këto veprime i përmend disa herë. (”Çamëria”,nr.19 (38), fq.3 , Dhjetor 1992). Kështu dhe pasardhësit e tyre nuk e mbajnë fjalën, ndryshe firmosin e garantojnë dhe ndryshe veprojnë. Kështu që mijëra çamë u dëbuan nga vatra e tyre dhe u dërguan me forcë në Turqi duke i paraqitur si pjesëtarë të kombësisë turke .

Shumë herë shqiptarët e Çamërisë gjatë kësaj periudhe i janë drejtuar Lidhjes së Kombeve me protesta dhe telegrame ku kane kërkuar prej saj mbrojtjen e të drejtave të tyre të shkelura nga qeveria greke. Në këtë kohë qeveria shqiptare e F. S. Nolit ndërhyn pranë Këshillit të Lidhjes së Kombeve me një letër më 11 Gusht 1924 ku i shkruan ndër të tjerash: ’’...Është deklaruar gjithashtu se çdo anëtar i Lidhjes së Kombeve ka të drejtë duke u nisur nga ndjenja e dashurisë të tërheqë vëmendjen e asamblesë ose këshillit mbi çdo rrethanë që cenon marrëdhëniet ndërkombëtare dhe që si pasojë rrezikon të turbulloje paqen ose mirëkuptimin midis kombeve...’’( Rasim Bedo,”Çamëria”,nr.19 (38), fq.3 , Dhjetor 1992). Qeveria shqiptare i kërkonte Këshillit të Lidhjes së Kombeve që qeveria greke të përmbushë me besnikëri zotimin që kishte marrë në Konferencën e Lozanës që mos t’i trajtonte shqiptarët si turq. Si rezultat i telegrameve dhe protestave të vazhdueshme që i vinin Këshillit të Lidhjes së Kombeve nga krerët çamë dhe qeveria shqiptare, në muajin dhjetor 1925. Këshilli ftoi anëtarët asnjanës të Komisionit të mbikëqyrte shkëmbimin e popullsisë greke dhe turke që të bëheshin garant përpara Lidhjes së Kombeve për mbrojtjen e pakicave kombëtare shqiptare. Më 15.03.1926, Këshilli i Lidhjes së Kombeve pohoi çështjet e ngritura nga delegati shqiptar më 04.12.1925. ( Dhimitru, ”Das Mindercheitenrech in Grechenland”, Hamburg, 1935).

Përfaqësuesit grek në Këshillin e Lidhjes së Kombeve iu tërhiqet vërejtja dhe pranoi për suprimimin e nën komisionit të Epirit dhe ndaloi dërgimin e 800 personave të popullsisë çame nga fshatrat Kardhiç dhe Dhragomi që ishin përgatitur për t’u shpërngulur me forcë. Kjo ishte një fitore e pjesshme për ndalimin e mëtejshëm të shpërnguljes së popullatës çame. Por nuk arriti asgjë për riatdhesimin e afro 33000 shqiptarëve çamë që u shpërngulën me forcë për në Anadoll. Kalojnë dy vite e gjysmë nga koha kur qeveria Shqiptare duke parë se deklarata e qeverisë greke nuk po zbatohej, përsëriti kërkesën e saj më 09.05.1928. Kjo kërkesë u shqyrtua në sesionin e 50 të Këshillit të Lidhjes së Kombeve më 05.06.1928. Në këtë sesion delegati shqiptar u përqendrua në këto kërkesa:

1-Qeveria greke nuk ka bërë asnjë deklaratë punimi publike, kështu që departamentet e ndryshme nuk dinë që shqiptarët janë të shkëmbyeshëm dhe në këtë mënyrë kundër tyre vazhdojnë të merren masa shtrënguese.
2- Kthimi i pasurive të marra popullsisë çame në favor të refugjatëve grekë të ardhur nga Azia e Vogël.
3- Pjesëmarrja e popullsisë çame në zgjedhje si edhe qytetarët grekë. Sipas numrit popullsisë çame i takonin dy përfaqësues ndërkohë që nuk kishte asnjë.
4- Ndalimi i shpronësimit në kundërshtim me ligjet, që i bënte fshatarët shqiptarë pa tokë dhe pa kullotë.
5- Ngritjen e shkollave në gjuhën shqipe.
6- Lirimin nga disa taksa të tepërta, etj.’’(Zeitschrift fur geschischtwissenschaft, nr. 1976)

Le të shikojmë dhe të krahasojmë arsimin në të dy anët e kufirit jugor se si i kanë zbatuar aktet ndërkombëtare. Këshilli i Lidhjes së Kombeve i mbledhur më 08 Gusht 1928, pasi diskutoi për problemin e pasurisë së shqiptarëve në Greqi dhe arsimin e tyre, vendosi që problemi të zgjidhet me bisedime dypalëshe, sipas akteve ndërkombëtare. Në këtë kohë, sipas dëshmive të komisionit hetimor, minoriteti grek në Shqipëri kishte shkollat me mësuesit e vet, me mësimdhënie në gjuhën amtare. Në të njëjtën kohë në Greqi ku pakica kombëtare shqiptare, dy herë më të mëdha se pakica greke në Shqipëri, nuk kishte as edhe një shkollë të vetme në gjuhën shqipe. Fan Noli në cilësinë e tij si kryetar i delegacionit shqiptar në Lidhjen e Kombeve deklaroi para asamblesë më 1924: “Çamëria, tërësisht shqiptare e aneksueme Greqisë më 1913 nuk ka të drejtë të ketë një shkollë të vetme, në një kohë që minoriteti i vogël grek në Shqipëri ka shumë shkolla greke...’’.(Gazeta “Bashkimi”, 1924). Edhe vet Venizellosi në vitin 1924 përpara Lidhjes së Kombeve deklaron se në zonën e Epirit që përmblidhte edhe Çamërinë nuk kishte asnjë shkollë për pakicat kombëtare shqiptare. (Gazeta “Bashkimi”, 1924). Ky përfaqësues i Greqisë, megjithëse dha premtime përpara Asamblesë, asnjë ndryshim nuk e bëri. Në vitin 1933 doli Kushtetuta e Re e Shtetit Shqiptar që ndalonte funksionimin e shkollave private në Shqipëri. Kështu u ndryshua Neni 5 - të i deklaratës shqiptare të 2 tetorit 1912. Si pasojë e zbatimit të këtyre dispozitave u mbyllën 48 shkolla private të llojeve të ndryshme si dhe 19 shkolla të huaja private. Këto shkolla ndaheshin: “21 Shkolla Laike, 14 Shkolla Moslemane, 7 Shkolla Katolike, 6 Shkolla Ortodokse’’.(Gazeta “Besa”, 1935) Për mbylljen e 6 shkollave private ortodokse qarqet shoviniste greke të tërbuara se u prekën të drejtat e pakicës greke bënë ankesë në Këshillin e Lidhjes së Kombeve.

Delegati shqiptar në seancën e 14 - të, më 18 janar 1935, deklaroi: ’’Shtetasit shqiptar që u përkasin pakicave të racës, fesë apo të gjuhës, do të gëzojnë të njëjtin trajtim si dhe të njëjtat garanci në të drejtë dhe në fakt si edhe shtetasit e tërë shqiptarë. Arsimi dhe edukimi i shtetasve shqiptarë i rezervohet shtetit. Arsimi fillor do të jetë i detyrueshëm dhe do të jepet falas,...’’(Gazeta “Besa”, 1935). Pas shume debatesh në përfundim Dhoma Parlamentare e Drejtorisë Ndërkombëtare vendosi për ndalimin e shkollave private në Shqipëri më 15 prill 1935. Vlen të theksohet se qarqet shoviniste greke bënë një zhurmë të madhe për mbylljen e 6 - të shkollave ortodokse dhe heqjen e dy mësuesve. Në këshillin e Lidhjes së Kombeve u paraqitën statistikat e kohës të cilat tregojnë se: ’’...popullsisë shqiptare i takonte të shkojë në shkollë 4.8%, ndërsa për pakicën greke në Shqipëri, në atë kohë shkonin në 9.9%, kurse pakica kombëtare shqiptare në Greqi nuk kishte asnjë shkollë. Kurse në Greqi në vitin 1930 vetëm 75% të fëmijëve ndiqnin shkollën me minoritetin grek në Shqipëri, me financat e shtetit e ndiqnin 79.3%. (Gazeta “Besa”, 1935)

Më 1938 prefekti grek në Çamëri Andonaqas e ndaloi zyrtarisht përdorimin e gjuhës shqipe në Çamëri. Të gjitha këto plane shfarosëse përgatitën tragjedinë e madhe, tragjedinë më të madhe për çamët në vitet 1944 - ’45, ku shovinistët grekë vranë me mijëra çamë dhe shpërngulën me dhunë popullsinë shqiptare të besimit mysliman nga trojet e veta autoktone. (Gazeta “Zëri i Çamërisë”, 1945-1946).

Duke u munduar që të lihen mbrapa (në harresë) tragjeditë e trojeve dhe popullsisë çame, ’’Omonia’’ vazhdon komedinë e vet përpara me pretendime të reja; siç duket zbaton thënien e ministrit grek Samaras në; “Neo Thesprotia’’ se: ’’...minoriteti në Shqipëri është shtylla jonë ku ne do të mbështetemi atje për të ardhmen’’. Më qartë s’ka se si thuhet. Nëse marrin argument integrimi faktin se në Shqipëri ka pasur koloni helene, atëherë bukur e thotë një thënie Abdyl Frashri: “...se grekërit duhet të kërkojnë edhe Italinë Jugore, Azinë e Vogël, Rumaninë dhe Marsejën e Francës!!!’’ (Abdyl Frashri, Gazeta,”Moniteur Universal”, Paris, Maj 1879). Në qoftë se ata vazhdojnë të ngrehin pretendimet e njohura dhe të vjetra territoriale ndaj Epirit, atëherë, siç thoshte Jani Vreto: ’’Do të dridhen varret e etërve, vëllezërve shqiptarë, që ranë për lirinë e grekëve dhe që kanë kontribuar jo më pakë se grekërit në themelimin e Mbretërisë greke. (D. Shehu, Gazeta “Çamëria”, nr.1(20), Janar 1992, fq.7-8).

Greqia e sotme nuk mund të quhet shtet demokratik. Ajo është antidemokratike, e mund ta quajmë me plot meritë një shtet mesjetar. Shteti grek jo vetëm që nuk i njeh të drejtat e çamëve, por as nuk i lejon të vizitojnë trojet e tyre ku i kanë varret e të parëve. Nuk ka asnjë ligj në botë që të përvetësojë me dhunë tokën, shtëpinë dhe pasurin e tjetrit. Grekërit me dekada i shfrytëzojnë pasurit e çamëve!. Po djemve dhe vajzave shqiptare, që të detyruar për bukën e gojës shkojnë me koka të përulura për të punuar, pse u ndërrohen emrat, kombësia dhe u varin kryq të zinj sllavo-ortodoks që qafë?! Pse i keqtrajtojnë si skllevër?. Vlen t’iu bëhet kjo pyetje edhe përfaqësuesve të Evropës e SHBA-së të cilët marrin pjesë në ceremonitë e përvjetorët e “demokracisë greke”, a ka sot demokraci Greqia?!.

Gjilan 03.12.2007


Komente nga lexuesit

Koment nga GUEST më 2007-12-09 22:47:55
Ju lutem ,publikoni edhe Hartn e Shqipris s bashkuar t ciln e kam drgu. 
Me rrespekt pr Ju,Isuf B.Bajrami

Koment nga GUEST më 2008-03-06 00:15:24
 
 
Ligji i Lufts  
Greqi Shqipri Itali 
 
Isuf B.Bajrami 
Ligji i Lufts q Greqia i shpalli Shqipris dhe Italis, i cili ende nuk sht shfuqizuar vazhdon ti ruaj efektet e tij mbi ndshkimin ndaj shqiptarve. I vetmi shkak pr t ciln sht penalizuar Shqipria n kt sanksion t gjendjes s jashtzakonshme sht fakti q nprmjet territorit Shtetit shqiptar marshuan n vitin 40 ushtart fashist - italian pr t pushtuar Greqin! 
N kt ligj prshkruhen me hollsi sasia e pronave dhe pasurive, q bllokohen si efekt dmshprblimi. Ndrkoh nprmjet neneve t tij, pasqyrohet rruga gati e pamundur pr ti rikthye ato prona me komisione shtetrore, q do t duhet t mblidhen pr seciln prej tyre, me pranin e ministrave dhe ekspertve t zyrave t shumta, t cilt sht krejt e pamundur pr ti ulur n nj tavolin.  
N kt akt ligjor t Athins ka sanksione edhe pr pronat apo pasurit italiane, q sipas Traktatit t Paqes s Parisit n 1946, u sekuestruan prfundimisht dhe kaluan n dor t pals greke, si pjes e dmshprblimeve q italiant si vend sulmues duhet tia paguanin Greqis.  
shtja e pronave t bllokuara t shqiptarve vazhdon t mbetet nj proces i ngrir si vet procedura me kt Ligj. Pr m tepr q ky Ligj sht bazamenti juridik edhe i disa ligjeve dhe akteve t tjera juridike e normative q ka marr Athina pr shtjen e pronave t shtetzuara dhunshm t shqiptarve q n fillimin e viteve 40.  
Kjo procedur q sht riprsritur koh pas kohe, madje deri n vitin 2006 ka pasur si synim bllokimin e ksaj pasurie q arrin n miliarda dollar. 
GAZETA QEVERITARE E MBRETRIS S GREQIS 
Athin, m 10 nntor 1940  
 
Pjesa e Par  
Numr botimi 379 
Prmbajtja 
Ligje detyruese 
Rreth akteve ligjore t armiqve dhe sekuestrimit t pasurive armike. 
Rreth ndryshimeve dhe plotsimeve t dispozitave t organizimit sigurues t rreziqeve t lufts dhe ligjeve detyruese. 
Dekret 
Rreth prcaktimit t shteteve armike sipas kuptimit t ligjit detyrues nr. 1636/1940 t Italis dhe Shqipris dhe zbatimit n lidhje me kto shtete, t dispozitave t ktyre ligjeve. 
LIGJE DETYRUESE 
RAPORT MOTIVUES 
Rreth planit t ligjit Detyrues, rreth akteve ligjore t armiqve dhe sekuestrimit t pasurive armike. 
Drejtuar Lartmadhris s tij, mbretit 
Lartmadhri 
Rndsi q kan t gjitha burimet ekonomike t shtetasve t palve ndrluftuese, gjat zhvillimit t lufts bashkkohore, u duk nga lufta e fundit botrore, ku t gjitha shtetet ndrluftuese dekretuan ligje me t cilat bhet e pamundur shfrytzimi i burimeve t shtetasve t armikut, t prejardhura nga pasuri q ndodhen n territorin kombtar dhe ndalohet do lloj akti juridik n favor t shteteve armike ose t shtetasve t tyre. Kjo mas u mor edhe gjat lufts s tanishme, pavarsisht nga shtetet q morn pjes n t. Me paraqitjen e ktij plani Pr ligjin detyrues, dekretohet nj gj e till edhe pr ne. Dispozita e planit n nj pjes t madhe jan prsritje e ligjit 1073 t vitit 1917, por t plotsuara me rrjedhimet q kan ardhur si rezultat i zbatimit t ktij ligji, me qllim q t prjashtohet do veprimtari ekonomike direkte ose indirekte e shtetasve armike n shtetin ton gjat kohs s lufts. Gjat hartimit t ktij plani u morn gjithashtu parasysh edhe ligjet q miratuan palt e tjera ndrluftuese. Dispozitat e ligjit bhen dispozita definitive dhe donjra prej tyre vihet n zbatim me dekretet mbretrore t botuara mbi bazn e propozimit t kryetarit t qeveris dhe t ministrit t Financave. Plani i paraqitur synon n realizimin e qllimeve t lartprmendura, prandaj lutemi t keni mirsin q ai t gzoj miratimin tuaj. 
Athin, m 08 nntor, 1940 
Shtetas t devotshm t Lartmadhris Suaj 
Ministrat 
i Drejtsis  
i Financave 
Ajis Tabakopullos  
Andhr. Apostolidhis 
Ligji i Forcs Nr. 2636 1940 
Rreth akteve ligjore t armiqve dhe sekuestrimit t pasuris armike 
Jeorjios B 
Mbret i Grekve 
Mbi bazn e propozimit t Kshillit ton t Ministrave, vendosm dhe urdhrojm:  
 
Kapitulli A 
Neni 1 
Armiq 
Armiq sipas kuptimit t ktij neni, konsiderohen: 
a. Shtetet, kryetart e ktyre shteteve dhe personat juridike t juridiksionit shtetror t tyre, t cilat prcaktohen secili n veanti si armik nprmjet Dekreteve Mbretrore t botuara me propozim t Kryetarit t Qeveris, t Ministrit t Punve t Jashtme, Ministrit t Financave, sipas kuptimit t ktij Ligji. 
b. Persona fizik, t cilat kan shtetsin e shteteve armike, sipas rastit a), ose ata q kan banes, ose banim t prhershm n to. 
c. Personat juridik t juridiksionit privat dhe do bashkim personash, ose pasurish, prderisa kan qendrn drejtuese t tyre n shtetet armike, sipas rastit, ose jan nn influencn ligjore, ose ekonomike t armiqve, sipas ktij neni. 
2. Nuk jan armiq, sipas kuptimit t ktij ligji, personat fizik, t cilat kan fituar nnshtetsin e shtetit armik, por jan me kombsi greke dhe banojn n shtete t huaja, ose shtet aleat. 
3. N rast se ekzistojn dyshime n lidhje me karakterizimin si armik t cilitdo personi ose bashkimi, sipas paragrafit 1, vendoset pas mendimit t komitetit, sipas nenit 19, t Ministrave t Financave dhe t Ekonomis Kombtare, me vendim t prbashkt t tyre. 
 
Neni 2 
Ndalimi i shkmbimeve 
 
1. Ndalohet dhe sht i pavlefshm do shkmbim tregtar dhe do marrveshje midis personave, pavarsisht nga shtetsia, q banojn n Greqi, dhe armiqve, si dhe do akt i administrats, ose akt i njanshm i personave q banojn n Greqi, prderisa pr t nprmjet saj, fitojn t drejta, ose prfitojn armiqt. 
2. Aktet q lidhen nj gjashtmujor para vnies n zbatim t ktij ligji, mund t shpallen t pavlefshme me rrug gjyqsore, pas padis s ushtruar, nga shteti, pas mendimit t komitetit sipas numrit 19. 
 
Neni 3 
Ndalimi i kryerjes s veprimeve ligjore 
 
Prmbushja n Greqi e do veprimi ligjor dhe prmbushja e do detyrimi kundrejt armiqve, pr cilindo arsye, ose prderisa nga prmbushja e tyre prfitojn armiqt bhet me gjob pavlefshmrie kundrejt administratorit, sipas nenit 12, dhe n qoft se ai nuk ekziston n Arkn e Depozitimeve dhe Huave dhe ndalohet kryerja me cilindo mnyr direkte t huadhnsit e armiqve. 
 
Neni 4 
Persona t familjes 
 
Ndalimet n nenet 2 dhe 3 kan fuqi edhe pr personat e familjes. 
 
Neni 5 
Prjashtime 
 
Me vendim t Ministrit t Financave dhe pas mendimit t Komitetit, sipas nenit 19, pr raste t veanta, mund t bhen prjashtime nga dispozitat e neneve 2, 3 dhe 4, prderisa nj gj t till e imponojn arsye t veanta dhe vet nevoja e mbajtjes se personave dhe familjeve, sipas nenit 1, b. 
Kapitulli B 
Pasurit armike 
 
Neni 6 
Sekuestrimi 
 
Pasurit armike n Greqi me hyrjen n fuqi t ktij ligji ndalohen dhe sht i pavlefshm disponimi i ktyre pasurive tek armiqt, ose n shkelje t dispozitave t ktij ligji. 
 
Neni 7 
Pasuri armike n Greqi 
 
Si pasuri armike n Greqi konsiderohen elementet pasurore t mposhtme, prderisa u takojn ligjrisht ose ekonomikisht armiqve, sipas kuptimit t nenit 1: 
Elemente t patundshme dhe t tundshme t ndodhura n Greqi. 
Letra me vler dhe tituj t tjer t do lloji t ndodhura n Greqi, obligacione t shtetit grek, t firmave, t organizmave me selin administrative t tyre, ose qendrn e tyre n Greqi, akoma edhe titujt prkats t ndodhura jasht shtetit. 
Para dhe lloje t tjera pagese t ndodhura n Greqi. 
Aksione t firmave, t cilat kan selin administrative t tyre ose qendrn e shfrytzimit n Greqi, pavarsisht nga fakti nse kto aksione jan t mishruara n letra me vler, ose jo, dhe n qoft se kto mishrime ndodhen n Greqi, ose jasht shtetit. 
Krkesa ndaj debitorit me banes, ose me banim t prhershm n Greqi, ose krkesa t prejardhura nga shkmbimet t firms tregtare n Greqi. 
T drejta t pasuris industriale dhe intelektuale, t cilat mbrohen n Greqi. 
T drejta mbi elementet pasurore t prshkruara n pikat a-f. 
T drejta nga marrveshjet rreth elementeve pasurore t pikave a-f. 
do element tjetr pasuror i ndodhur n Greqi. 
2. Prjashtohen nga dispozita e paragrafit t msiprm elementet pasurore, t cilat u prkasin shtetasve grek me banes, ose banim n shtete armike. 
 
Neni 8 
Sekuestrimi i prkohshm. 
 
Me ligj, konsiderohen nn sekuestrim t prkohshm, t gjith ata q gjat zbatimit t ktij ligji jan pronar me cilndo arsye t pasurive armike, sipas nenit 7, si dhe drejtuesit, administruesit, sekuestruesit, kshilltart ose cilitdo kujdestar ose debitor t elementeve pasurore t tyre, prderisa kta zotrues t pasurive armike jan pronar t ktyre elementve pasurore. 
 
Neni 9 
Marrdhniet rreth pasurive prkohsisht t sekuestruara. 
 
N lidhje me marrdhniet rreth pasurive prkohsisht t sekuestruara zbatohen prkatsisht, me rezervimet e dispozitave t ktij ligji, dispozitat e procedurs civile pr konfiskimin konservator, n emr t debitorit sipas nenit 8 t sekuestrimit t prkohshm q ka vendin e tret dhe t administratorit sipas nenit 12, q ka vendin e kreditorit. 
Neni 10 
T drejtat e t t tretve jo armiq. 
 
1. Sekuestrimi nuk pengon t tret jo armiq, t ushtrojn t drejtat e tyre kundr pronarit, pasuria e t cilit sht n sekuestrim dhe t krkojn plotsimin e tyre, sipas ligjeve analoge, kjo me rezervimet e dispozits s paragrafit 2 t nenit 2. Pas hyrjes n fuqi t ktij ligji, tjetrsimet, regjistrimet n librat e Hipoteks ose n regjistrat themeltar t anijeve, ose t parashnimet kan fuqi vetm pr sa koh q bhen mbi bazn e nj titulli me vendim gjyqsor, ose me dshirn personale t mparshme nga zbatimi i ktij ligji dhe bazuar n dokumente shtetrore ose private me dat t sakt, me rezervimet e paragrafit 2 t nenit 2. 
 
Neni 11 
Deklaratat e pasurive armike 
 
1. T detyruar pr deklarat t pasurive armike n sekuestrim jan: 
Pronari i pasuris armike. Cilido qoft sipas nenit 8 sht sekuestrues provizor i pasuris armike. 
2. Ata q sipas paragrafit 1 jan t detyruar t bjn deklarat, duhet q brenda nj muaji nga hyrja n zbatim e ktij ligji, t paraqesin te npunsi i Shrbimit Ekonomik Shtetror deklarat t hollsishme n dy kopje, pr t gjitha elementt pasurore armike, ose t debitorve t tyre. Pr kt deklarat, nuk paguhet asnj lloj takse. 
3. Afati i paraqitjes s deklarats mund t shtyhet me nj akt t Ministrit t Financave t botuar n Gazetn Qeveritare. 
4. Ata q paraqesin elementet e pasuris armike pas prfundimit t afatit, prderisa nuk jan t detyruar t bjn deklarat, sipas dispozitave t ktij neni kan t drejtn e pagess deri n tre pr qind t vlers s tyre t prcaktuar kundrejt ktyre elementve me vendim t Ministrit t Financave. 
 
Neni 12 
Administruesit 
 
1. Administruesit e pasurive armike nn sekuestrim jan npunsit e Shrbimit Ekonomik Shtetror t vendit ku ndodhet do element pasuror. 
2. Aty ku jan shum npuns t Shrbimit Ekonomik Shtetror, administrator emrohet njri prej tyre, me vendim t Ministrit t Financave. 
3. Me vendim t t njjtit ministr, lejohet t emrohen administrator n vend t npunsit t Shrbimit Ekonomik Shtetror, npuns t tjer shtetror ose privat n qoft se ushtrimi i administrimit nga npunsi Ekonomik Shtetror, nuk sht ai q duhet. 
 
Neni13 
Detyrat dhe pushteti i administratorve. 
 
1. Administratort kan pr detyr gjetjen, regjistrimin, mirmbajtjen dhe sipas destinacionit t zakonshm, shfrytzimin e pasurive t sekuestruara, duke marr pr kt qllim gjithmon masat e duhura, kan pr detyr t synojn n knaqjen e krkesave t sekuestruara, si edhe knaqjen e t drejtave t t tretve, kundr pronarit t pasuris s sekuestruar. Administratort fillojn nga puna, me hyrjen n zbatimi t ktij ligji, ose me prcaktimin e pronsis t pasuris armike t sekuestruar. 
2. Administratort prfaqsojn n mnyr t plot, n rrug gjyqsore dhe jashtgjyqsore, pronarin e pasuris s sekuestruar brenda kufijve t detyrave, t prshkruara n paragrafin 1 dhe tek ata dhe vetm tek ata, publikohen detyrimisht gjithnj dokumentet gjyqsore ose jashtgjyqsore t do natyre, q kan t bjn me pasurin e pronarit. 
3. shtjet q kan t bjn me administrimin e pasurive nn sekuestrim, mendime t Ministrit t Financave, t botuara n Gazetn Qeveritare. Me t njjtat vendime rregullohen shtjet e funksionimit t Shrbimit Qendror, n zbatimin e ktij ligji. 
4. Pagesa e administratorve prcaktohet nga Ministri i Financave, pas dhnies s mendimit t komitetit t prshkruar nga neni 19. 
 
Neni 14 
Vazhdimi i funksionimit t ndrmarrjeve 
 
Prderisa nuk bhet fjal pr firma t kategorive t veanta, me vendim t Ministrit t Financave, t Ekonomis Kombtare dhe t Ministrit kompetent sipas natyrs s ndrmarrjes, mund t lejohet vazhdimi i funksionimit t ndrmarrjeve tregtare ose industriale q jan nn sekuestrim, me t njjtin titull ose me titull t ndryshm dhe me cilado burime t tjera. Si administrator t ktyre ndrmarrjeve, mund t jen po ata drejtues q ishin, prderisa nuk jan armiq, ose t emrohen si administrator me vendime t prbashkta t ministrave t lartprmendur, persona t ndryshm, npuns shtetror ose privat, me kushte q prcaktohen me vendim, lidhur me vazhdimin funksionimit t ndrmarrjes. 
 
Neni 15 
Detyrimi i informimit. 
 
do pronar dokumentesh, librash ose t dhnash, t cilat jan t nevojshme pr gjetjen, prcaktimin, ose administrimin e pasurive armike n sekuestrim, sipas nenit 6, sht i detyruar ti vr ato n dispozicion t administratorve, n qoft se ato krkohen. 
 
Neni 16 
Akte urgjente. 
 
Deri n botimin e vendimeve sipas nenit 13, paragrafi 3, lejohet jepja me qira e pasuris civile, ose bujqsore, ose shitja e detyruar e objekteve, q ndodhen n rrezik degradimi, ose nnvleftsimi me ankand t shpejt, ose edhe pa t, nga sekuestruesi provizor, ose nga administratori, pas miratimit t Ministrit t Financave dhe pas mendimit t Komitetit sipas nenit 19. 
 
Kapitulli C 
Dispozita t prgjithshme. 
 
Nga dispozitat e ktij ligji mund t bhen prjashtime me kushte, ose pa kushte, me vendime t prbashkta t Ministrit t Financave dhe t Ekonomis Kombtare t botuara n Gazetn Qeveritare, n lidhje me disa kategori aktesh, n lidhje me disa persona ose disa akte. 
 
Neni 18 
Dispozita penale. 
 
1. Kushdo q shkel dispozitat e neneve 2, 3, 4, dhe 6, dnohet me burgim deri n dy vjet, ose me gjob deri n pesqind mij dhrahmi, ose me t dy kto dnime, n qoft se kto akte nuk dnohen me dnim m t rnd, sipas dispozitave t ligjeve penale t prafrta. 
2. Trupi gjykues bashk, me dnimin, mund t urdhroj edhe konfiskimin e elementeve pasurore, t cilat kan t bjn me shkeljen. 
3. Kushdo q shkel dispozitat e neneve 11 dhe 15 dnohet me burgim deri n gjasht muaj, deri n njqind mij dhrahmi, ose me t dy kto dnime, n qoft se aktet nuk dnohen me dnim m t rnd, sipas dispozitave t ligjeve penale t prafrta. 
 
Neni 19 
Komiteti i zbatimit t ligjit dhe llogaritjes s sekuestrimit t pasurive armike. 
 
1. Pr ndjekjen e zbatimit t ktij ligji, pr kontrollin e administratorve dhe dhnien e mendimit pr do shtje q mund t rezultoj nga zbatimi i ktij ligji, krijohet nj komitet i prbr nga nj Kshilltar i Shtetit, ose Gjykats i Shkalls s Lart, t Gjykats s Apelit, si kryetar dhe nj prej Profesori ose Docenti ose i s drejts private, shtetrore ose i s drejts ndrkombtare t Universitetit, ose i ndonj shkolle t lart, t cilt emrohen nga plotsuesit e Ministrit t Drejtsis, prej nj punonjsi t lart t Ministris s Jashtme, nj punonjsi t lart t Ministris s Financave dhe nj punonjsi t lart t Ministris s Ekonomis Kombtare, t emruar nga Ministrat kompetent bashk me plotsuesit e tyre. Sekretar komiteti emrohet nj punonjs i Ministris s Financave, me grad t paktn t klasit a dhe me vendim t Ministrit t Financave. Me vendim t ktij Ministri mund t emrohet n komitet nj punonjs i ksaj Ministrie dhe nj referues pa t drejt vote. Tek antart e komitetit dhe tek referuesi jepen pr seanc dyqind e pesdhjet dhrahmi dhe te sekretari njqind e pesdhjet dhrahmi. 
2. Gjithnj t ardhurat kesh nga administrimi i pasurive t sekuestruara, depozitohen n nj llogari t veant, q ruhet n bankn e Greqis me titullin Llogari sekuestrimi i pasurive armike dhe e cila lviz me urdhr t Ministrit t Financave, me autorizim nga kryetari i komitetit, sipas nenit 1 t ktij ligji. Nga kjo llogari paguhen t gjitha shpenzimet pr zbatimin e ktij ligji 
3. Deri n fazn e grumbullimit t nj sasie t mjaftueshme, pr prballimin nga shtetit dhe nga kredi t shnuara n bilancin e shpenzimeve t Ministris s Financave, t cilat jepen nga llogaria e prshkruar n paragrafin m lart. 
 
Neni 20 
Zbatimi i ligjit 
 
Me dekrete Mbretrore t botuara pas propozimit t Ministrit t Financave rregullohet do shtje, q ka lidhje me zbatimin e ktij ligji. 
 
Neni 21 
Fuqia dhe zbatimi 
 
1. Ky ligj hyn n fuqi m datn 28 tetor 1940. 
2. Dispozitat e ktij ligji hyjn n zbatim plotsisht, ose pjesrisht me dekret mbretror, i cili botohet mbi propozimin e Kryetarit t Qeveris, t Ministrit t Punve t Jashtme dhe t Ministrit t Financave, nga dita e botimit t dekretit, ose edhe me fuqi prapavepruese. N t njjtn mnyr prcaktohet, ose plotsisht, ose pjesrisht prfundimi i zbatimit t ktyre dispozitave. 
 
Athin, m 10 nntor 1940. 
Jeorjis B 
Kshilli i Ministrave 
Kryetari 
Metaksas 
Antart: 
Ajis Tabakopullos; I. Dhurendis; A. Apostolidhis; I. Arvanitis;A. Ikonomu;S. Polizogopullos;N. Papadhimas;I. Spenxas;S. Papavasiliu;P. Ikonomakos;K. Burbulis;H. Lis;H. Alivizatos;Th. Nikoludhis; J. Zafiropullos;K.Manjadhaqis;A. Xifos;M. Qiriakopullos;K. Koxias. 
U verifikua dhe u vu vula e madhe e shtetit 
Athin, m 10 nntor 1940 
Ministri i Drejtsis 
Ajis Tabakopullos 
Ligjet detyruese nr. 2637. 1940 
Rreth modifikimit dhe plotsimit t dispozitave n lidhje me Organizmin Sigurues t Rreziqeve t Lufts dhe Ligjeve Detyruese. 
 
Jeorjios B 
Mbreti i Grekve 
Mbi bazn e propozimit t Kshillit ton t Ministrave, vendosim dhe urdhrojm: 
 
Neni 1 
 
Pjest a dhe b, t paragrafit 1, t nenit 18 t ligjit Detyrues 2116/1939, ashtu si u modifikua nprmjet nenit 3, t ligjit Detyrues t 2355/1940 dhe nprmjet nenit 6, t ligjit Detyrues 2557/1930 zvendsohen si m posht: 
T trupave (anijeve dhe mekanizmave), t anijeve tregtare. T do mjeti transportues, nprmjet detit ose toks, q transporton do lloj ngarkese pavarsisht nga destinacioni dhe nga vlera e saj. 
 
Neni 2 
 
N fund t paragrafit 7, t nenit t ligjit Detyrues 2116/1939, ashtu si u plotsua nga ligji i Forcs 2557/1940, shtohen paragraft 8 dhe 9 si m posht: 
8. N rast se bhet fjal pr puntor deti t huaj pr llogaritjen e dmshprblimeve t lartprmendura, merret parasysh rroga baz e zakonshme e puntorve vendas, e specialiteteve respektive, dhe jo rroga e puntorit t huaj, pr t ciln sht lidhur marrveshje, pr do rast konkret. 
9. N dmshprblimin pr arsye papunsie t nenit 4004, shtohen edhe shpenzimet e mbajtjes n shtet t huaj t personave, q kan shptuar nga mbytja e anijes, deri n ditn q do t rikthehen n atdhe, dhe shpenzimet pr gjetjen e tyre, pun n lundrime t tjera, por pr do rast, pr nj koh jo m t madhe se dy muaj nga mbytja e anijes, prve se n raste t jashtzakonshme me vendim t posam t Ministrit t Flots Tregtare Detare, t botuar pas mendimit t Kshillit Drejtues t Organizimit Sigurues t Rreziqeve t Lufts prcaktohet ndryshe. 
Athin, m 09 nntor 1940 
Jeorjios B 
Kshilli i Ministrave 
Kryetari 
Metaksas 
Antar: 
A.Tabakopullos; I. Dhurendis; A. Apostolidhis; I. Arvanitis; J. Nikolaidhis; N. Papadhimas; I. Papavasiliu; P. Ikonomakos; K. Burbulis; Th. Nikoludhis; K. Majnafhaqis; A. Xifos; M. Qiriakopullos. 
U verifikua dhe u vu vula e madhe e shtetit 
Athin, m 10 nntor, 1940 
Ministri i Drejtsis 
Ajis Tabakopullos 
Rreth prcaktimit, si armike t shteteve sipas kuptimit t ligjit detyrues nr. 2636/1940 t Italis dhe Shqipris dhe vnies n zbatim n lidhje me kto shtete t dispozitave t ktij ligji. 
 
Jeprjios B 
Mbret i Grekve 
 
Duke marr parasysh dispozitat 1 dhe 21, t Ligjit Detyrues nr. 2636/1940 rreth akteve ligjore t armiqve dhe sekuestrimit t pasurive armike, mbi bazn e propozimit t Kryetarit t Qeveris son, t Ministrit t Punve t Jashtme dhe t Ministrit ton t Financave, vendosim dhe urdhrojm: Prcaktojn si shtet armik, sipas kuptimit t ligjit detyrues 2636/1940, Italin, pas marrjes prej saj t tokave perandorake dhe kolonive t saj, si dhe Shqiprin. 
Vm n zbatim plotsisht dispozitat e ligjit t msiprm n lidhje me kto shtete prej dats 28 tetor 1940. 
U ngarkojm Ministrave tan t Punve t Jashtme dhe t Financave detyrn e botimit dhe vnies n zbatim t ktij dekreti. 
Athin, m 09 nntor 1940 
Jeorjios B 
Kshilli i Ministrave 
Kryetari 
Metaksas 
Ministri i Financave 
Andreas Apostolidhis 
 


International
English
Faqe interaktive